advocaatblog.nl

Hare Majesteit Koningin Beatrix heeft de eerbiedwaardige leeftijd van 75 jaar bereikt nu ze afstand doet van het ambt. Haar moeder, wijlen Koningin Juliana, werd op het moment dat ze troonsafstand deed 71 jaar. Op de dag dat de koninginnen hun troonsafstand aankondigden, spraken beiden uit het ambt met onverminderde enthousiasme te hebben bekleed. Beiden bleven ook na hun pensioengerechtigde leeftijd nog jarenlang op hun post en ontvingen vanaf dat moment naast hun toelage voor hun werkzaamheden een onverkorte AOW-uitkering.

Veel gewone stervelingen als werknemers en ambtenaren zouden na hun pensioengerechtigde leeftijd ook graag langer in hun eigen beroep willen doorwerken. Zij lopen echter meestal tegen beperkende regelgeving aan. Steeds meer werkgevers leggen in de arbeidsovereenkomst vast dat deze hoe dan ook op 65-jarige leeftijd zal eindigen. Deze werknemers krijgen dan te maken met een inkomensgat omdat hun AOW tot 2018 elk jaar een maand later zal ingaan en vanaf 2024 zal worden gekoppeld aan de leeftijdsverwachting.

Maar ook werknemers met wie zo’n beperkende afspraak niet in de arbeidsovereenkomst is vastgelegd, zullen doorgaans op hun pensioengerechtigde leeftijd het veld moeten ruimen. UWV Werkbedrijf heeft in haar beleidsregels vastgelegd dat werkgevers toestemming voor opzegging van de arbeidsovereenkomst krijgen als de reden van ontslag is gelegen in het bereiken van de AOW-leeftijd. De wetgever heeft in de Wet Gelijke Behandeling expliciet vastgelegd dat deze  leeftijdsdiscriminatie gerechtvaardigd is vanwege arbeidsmarktbeleid.

Op zichzelf biedt de wet de mogelijkheid na beëindiging van een arbeidscontract voor onbepaalde tijd bij dezelfde werkgever een tijdelijk arbeidscontract aan te gaan. Ook hiertegen steekt UWV Werkbedrijf echter een stokje. In zo’n geval zal toestemming van de opzegging van het arbeidscontract voor onbepaalde tijd worden geweigerd, aldus UWV Werkbedrijf.

Als de trend zich doorzet en bij goede gezondheid zal onze aanstaande Koning Willem Alexander zijn ambt tot na zijn 80ste levensjaar kunnen voortzetten. Het is zeer te betwijfelen of tegen die tijd de toestand van de arbeidsmarkt nog steeds een goede reden is om werknemers en ambtenaren vanwege hun leeftijd te dwingen te stoppen met het werk dat ze graag doen. Uiteindelijk zijn we allemaal zelf koningen en koninginnen.

Het Nederlandse ontslagrecht is alweer een jaar of tien onderwerp van een verhit politiek debat. Al die tijd is de preventieve ontslagtoets veel werkgevers een doorn in het oog. Het nieuws gaat dat Rutte II het ontslagrecht eindelijk gaat versoepelen. Wie het regeringsakkoord erop naslaat, concludeert echter iets anders.

In het regeerakkoord zijn de nieuwe plannen rond het ontslagrecht nogal omzichtig geformuleerd. Maar wie nauwkeurig leest, ziet dat er sprake is van een wezenlijke beperking van de ontslagmogelijkheden. Het staat er als uitgangspunt echt: “We handhaven de preventieve ontslagtoets in de vorm van een verplichte adviesaanvraag aan de UWV. Criteria voor rechtmatig ontslag worden nauwkeurig omschreven. De parallelle route via de kantonrechter vervalt.” Diederik Samsom sprak bij Pauw & Witteman terloops over een verbetering in ruil voor verdere versobering van de WW.

Escape valt weg

De preventieve ontslagroute langs UWV (vroeger de directeur van het arbeidsbureau) was een naoorlogse maatregel, bedoeld om de toenmalige arbeidsmarkt te stabiliseren. De ontslagroute via de kantonrechter was de escape voor werkgevers voor wie de ontslagroute via UWV te riskant of te omslachtig was. De keerzijde ervan is dat de kantonrechter de werkgever doorgaans een ontslagvergoeding laat betalen om het arbeidscontract te beëindigen. Juist aan de weg via de kantonrechter wil de nieuwe regering een einde maken, enkele uitzonderingen daargelaten.

In mijn ogen kan dit voor werkgevers niet anders dan slecht nieuws betekenen. Ook voor wat betreft de versoepeling van het ontslagrecht is het lente-akkoord verleden tijd. Als de plannen van de nieuwe regering werkelijkheid worden, zullen werkgevers alleen nog maar kunnen ontslaan als zij hun ontslagdossiers uiterst grondig op orde hebben.

Dit bericht van mijn hand is op 6 november 2012 verschenen op www.nuzakelijk.nl.

Is een verzwegen tbs-verleden reden tot ontslag? Hoever mag u gaan met kledingvoorschriften? En hoe gaat u in uw organisatie om met social media? Zomaar drie vragen waarop ‘Ik wens u veel personeel’ antwoord geeft. Advocaat mr. Marco Swart put uit zijn rijke ervaring in de arbeidsrechtpraktijk om de lezer praktische handreikingen te bieden bij het voorkómen en oplossen van geschillen op de werkvloer. Vanaf het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst tot na een eventueel afscheid. In een toegankelijke stijl beschrijft hij gerechtelijke uitspraken en geeft hij ook de meest uiteenlopende tips om ongemakkelijke situaties op de werkvloer voor te zijn.

Het fascinerende aan arbeidsrecht, vindt mr. Marco Swart, is dat actuele maatschappelijke ontwikkelingen erin tot uitdrukking komen. Vergrijzing, emancipatie, sociale media, discriminatie wegens geloof, ras, geslacht, leeftijd of ziekte en andere onderwerpen trekken hun sporen op de arbeidsvloer. ‘Ik wens u veel personeel’ legt een groot aantal van die sporen bloot. Het boek beschrijft soepel zo’n zestig gevallen uit de praktijk van het arbeidsrecht. Van de werknemer die zich na zijn vakantie niet meldt tot de werkgever die collectieve werktijdverkorting wil aanvragen. Van intimiteiten op het werk tot alcoholmisbruik.

Het boek biedt overigens ook houvast in de actuele commotie omtrent het ontslagrecht. Als werknemer en werkgever goede afspraken met elkaar maken en blijven communiceren, kan er een wereld gewonnen worden. Dan is meer of minder ontslagbescherming nauwelijks een issue.

Hoewel in het boek doorgaans de gang naar de rechter wordt gemaakt, heeft dat niet de eerste voorkeur van Marco Swart. Veel arbeidsconflicten zijn met gezond en redelijk verstand op te lossen. Met of zonder juridische hulp. ‘Ik wens u veel personeel’ kan daarbij helpen. Het is overzichtelijk gerubriceerd rondom de meest voorkomende thema’s en voorzien van een uitgebreide index. De lezer vindt daardoor snel de weg naar het onderwerp dat hem of haar op dat moment interesseert. De artikelen in het boek zijn bovendien zo geschreven dat ze in veel gevallen direct toepasbare hulp bieden.

Het boek “Ik wens u veel personeel” van mr. Marco Swart is onder ISBN-nummer 9789081910804 verkrijgbaar bij de boekhandels en bij Bol.com.

Over dit boek is mr. Marco Swart op 10 september 2012 geinterviewd bij BNR Radio door Paul van Liempt. Dit interview is hieronder te beluisteren.

Advocaat mr. Marco Swart bij Paul van Liempt van BNR

Op het werk gaat het anders: ziek is ziek. Of dat nu komt door een griep, ski-ongeluk, IVF of een borstvergroting: de werknemer heeft recht op betaald ziekteverlof. Mr. Marco Swart van Swart & De Schepper advocaten is gespecialiseerd in arbeidsrecht. “Als een werkgever kan aantonen dat een werknemer zijn ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt hoeft de werkgever het loon niet door te betalen.Maar bij een cosmetische of niet-medisch noodzakelijke ingreep is het niet het oogmerk van de werknemer om ziek te worden. Om dezelfde reden leidt opzettelijk risicovol gedrag, zoals sportbeoefening ook niet tot verlies van loon.”

Risico
De advocaat haalt een rechterlijke uitspraak aan uit 1999 waarin een werknemer door een sterilisatie vijf dagen niet kon werken als schilder. Zijn werkgever weigerde loon door te betalen omdat de werknemer vóór de ingreep gezond was en er geen medische noodzaak was voor de ingreep. De werknemer moest het risico dus maar zelf dragen. De rechter vond alleen het feit dat de werknemer door de ingreep tijdelijk niet kon werken van belang, dat was ook bevestigd door de bedrijfsarts. De reden van de arbeidsongeschiktheid maakt niet uit voor het wettelijke recht op loondoorbetaling. De wet noemt geen uitzonderingen op deze regel, dus de werkgever moest het loon doorbetalen tijdens het ziekteverzuim.

Debat
“Maar ik kan mij goed voorstellen dat maatschappelijke opvattingen hierover veranderen”, zegt advocaat Swart. “Deze ingrepen komen veel meer voor dan in het begin van de vorige eeuw toen de wettelijke bescherming van werknemers bij ziekte werd geregeld. Het is de vraag of het altijd redelijk is van een werkgever te verlangen dat hij verzuim door een cosmetische ingreep doorbetaalt. Een maatschappelijk debat daarover zou zinnig zijn.”

Complicaties
Iedere ingreep heeft een risico op complicaties. Als die na een niet-medisch noodzakelijk ingreep optreden, levert dat weer een nieuwe discussie op. Zo wilde een werkgever geen loon uitbetalen voor ziekteverzuim door complicaties na een cosmetische ingreep. De werkneemster had meegedaan aan het tv-programma Make me beautiful, en had voor een reeks van ingrepen zes weken onbetaald verlof gevraagd en gekregen. Maar er traden complicaties op en ze bleef langer weg. De werkgever vond dat de vrouw haar ziekte aan zichzelf te wijten had en betaalde geen salaris nadat de zes weken onbetaald verlof voorbij waren. Zij stapte naar de rechter en kreeg gelijk: het was immers niet haar opzet geweest complicaties te krijgen na de cosmetische ingreep.

Borstvergroting
Het kan ook anders. Voor haar borstvergroting vijf jaar geleden heeft Elena de Wit twee weken vakantie opgenomen. Toen er na een paar jaar een hersteloperatie nodig was omdat zich een hard kapsel had gevormd rond de borstprothese, is ze met haar baas gaan praten. Ze heeft twee dagen vrij genomen en mocht zich drie dagen ziek melden. Ze wist niet dat ze ook voor de eerste ingreep al recht had op betaald ziekteverlof, maar zou daar waarschijnlijk geen gebruik van hebben gemaakt, zegt ze nu.

Laseren
“Je wil het zelf, dan vind ik het niet ethisch om de werkgever daarvoor te laten opdraaien”, zegt ook Esther Jansen. Zij heeft haar oogleden laten liften, haar ogen laten laseren en heeft drie ivf-procedures ondergaan. Voor alle ingrepen heeft ze vrij genomen. Ook Esther had geen idee dat ze hiervoor recht had op betaald ziekteverlof. “Het is niet eens bij me opgekomen.”

Vakantiedagen
Mirjam Gijbels van de Arenborghoeve, een centrum voor plastische en esthetische chirurgie in Venlo, constateert dat de meeste mensen vrij nemen om te herstellen van een ingreep. “Ook omdat ze niet willen dat iedereen weet dat ze iets hebben laten doen. Dus ze offeren hun vakantie er maar aan op.” Een keer heeft Gijbels meegemaakt dat een cliënt op het werk had afgesproken de kosten voor het verlof te delen; voor de helft vakantiedagen en voor de andere helft betaald ziekteverlof. Nooit is ze een cliënt tegengekomen die wist van haar recht op doorbetaald ziekteverlof. “Wel mooi dat het zo kan.”

Ingreep
Daar is Andries Bongers het niet helemaal mee eens. Hij is bestuurslid van de sectie Arbeidsvoorwaarden, -verhoudingen en -omstandigheden van de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement en Organisatieontwikkeling (NVP). “Het is de vraag wat acceptabel is. In bredere zin wordt daarover gediscussieerd binnen de NVP. De werkgever heeft verantwoordelijkheden die al honderd jaar vastliggen, maar ook de werknemer heeft een verantwoordelijkheid om in zijn gedrag en levensstijl rekening te houden met zijn werk. Daar ligt niets over vast. Daar vallen deze ingrepen ook onder wat mij betreft.”

Doorbetalen
Op persoonlijke titel heeft Bongers wel een oplossing. “Het gaat erom waarom iemand een niet-medisch noodzakelijke ingreep wil ondergaan. Als iemand echt lijdt onder een haakneus, een platte borst of een kinderloos bestaan, kan ik me voorstellen dat een werkgever verzuim doorbetaalt. In de gevallen dat een werkgever niet wil doorbetalen voor zo’n behandeling en de herstelperiode, zou een onafhankelijke arts moeten beoordelen of het alleen een kwestie is van verfraaien, of dat er sprake is van echt leed. De arbo-organisatie zou die taak op zich kunnen nemen. Uiteindelijk zou het ‘t beste zijn als er aanvullende wetgeving komt over het onderwerp. Het komt steeds vaker ter sprake.”

Vakantiedagen
“De gedachte dat het leed een criterium kan zijn, is ook bij mij opgekomen”, zegt Swart. Hij kan zich voorstellen dat er objectieve criteria kunnen worden opgesteld om lijden vast te stellen. Ook zou aangehaakt kunnen worden bij de vergoeding vanuit het basispakket van de ziektekostenverzekering, filosofeert hij. Krijgt de patiënt de ingreep vergoed, dan hoort daar ook betaald ziekteverlof bij. Oordeelt de verzekeraar dat de patiënt de ingreep zelf moet betalen, dan moet hij vakantiedagen gebruiken voor ingreep en herstel.

Onderscheid
HR-medewerkers discussiëren hierover ook op het forum van HRbase.nl . Professionals maken een duidelijk onderscheid tussen een ingreep voor verfraaiing en een ingreep op medische indicatie. Op het borstenforum.nl wordt ook gediscussieerd over de vraag of cosmetische ingrepen recht geven op betaald ziekteverlof. Een aantal vrouwen vindt van wel omdat ze de ingreep immers al zelf betalen, of omdat ze er jarenlang premie voor hebben betaald of omdat er collega’s zijn die veel meer profiteren van betaald ziekteverlof. Ook wordt de vergelijking gemaakt met het krijgen van een kind.

Orgaandonatie
De vergelijking met zwangerschap – ook een eigen keuze en doorgaans met opzet veroorzaakt – gaat mank. Zwangerschaps- en bevallingsverlof vallen onder de Ziektewet, net als verlof wegens orgaandonatie. De werknemer heeft dan een ziektewetuitkering van de overheid en de werkgever hoeft geen loon door te betalen.

Frustratie
Wando Beissel, directeur van de arbo-organisatie Verzuim Expertise Bureau heeft geregeld te maken met werkgevers die vragen hebben over verzuim door niet-noodzakelijke medische operaties. “Ik zie frustratie en onbegrip, zeker als de werkgever net het hoofd boven water kan houden en zelf heel hard werkt. Het is moeilijk uit te leggen dat ze dan het loon moeten doorbetalen van iemand die voor een borstvergroting recht heeft op zes weken ziekteverlof. Dat is zeker niet goed voor de arbeidsrelatie. Het is tijd dat het wettelijk goed geregeld wordt.”

Contract
Een vooruitziende werkgever zou kunnen bedenken cosmetische ingrepen en gevaarlijke sporten privérisico’s uit te sluiten in de arbeidsovereenkomst. Dat ligt heel moeilijk, weet Marco Swart. Toch staat de werkgever volgens hem niet helemaal machteloos: zieke werknemers hebben volgens de wet recht op 70 procent van hun loon als ze ziek zijn. Nu is het gebruikelijk om toch 100 procent door te betalen, maar daar kan een werkgever van afwijken. Aan het recht op aanvulling mogen wel voorwaarden gesteld worden in de arbeidsovereenkomst, zo blijkt uit de uitspraak van de Hoge Raad uit 2006. Toen ging het om een werknemer die een gevaarlijke sport beoefende en daardoor vaak uitviel. Niet-medisch noodzakelijke ingrepen kunnen voor werknemers ook een gevaarlijke sport worden als de werkgever ze als uitsluitingsgrond voor aanvulling in het contract opneemt.

Dit artikel van Eva Wassenburg is op dinsdag 4 september 2012 verschenen in de lokale dagbladen van Wegener, zoals Eindhovens Dagblad en Dagblad Tubantia.

Sinds de kredietcrisis is het voor ondernemende burgers vrijwel onmogelijk hun ideeën te verwezenlijken met een zakelijke lening bij een bank. Gelukkig zijn er andere en betere vormen van financiering in opkomst.

De Vereenigde Oost Indische Compagnie was de eerste naamloze vennootschap ter wereld die haar ondernemingsactiviteiten financierde met vrij verhandelbare aandelen. Na 2 eeuwen van expansie en financieel succes ging de VOC in 1799 ten onder aan corruptie en mismanagement.

De huidige economische crisis bewijst dat investeren in aandelen in NV’s nog steeds veel nadelen en risico’s kent. De bestuurders kennen hun aandeelhouders nauwelijks, aandeelhouders maken maar zelden een vuist jegens de raden van bestuur en het toezicht van de raden van  commissarissen blijkt in tijden van crisis vaak onder de maat. ABN Amro en Ahold zijn beruchte voorbeelden. Dat moet beter kunnen.

Het kan beter met een klassieke rechtsvorm: de coöperatie. Coöperaties zijn verenigingen waarvan de leden tevens de eigenaren van het kapitaal van de vereniging zijn, zij kunnen delen in de winst. Statutair kan worden bepaald dat de wettelijke aansprakelijkheid van de leden is beperkt of zelfs uitgesloten. Voorbeelden uit het verleden zijn de zuivel- en de energiecoöperaties, die veel maatschappelijke vooruitgang hebben geboekt dankzij het kapitaal van een kleine groep zeer nauw betrokken burgers.

De coöperatie is de ideale rechtsvorm voor iedereen die wil ondernemen met betrokken burgers. Het is de vraag of de keuze van overheden om bij privatisering van collectieve voorzieningen aandelen aan institutionele beleggers te verkopen wel de juiste was. De coöperatie had tot veel meer zeggenschap en betrokkenheid van burgers kunnen leiden. Als investeringsvehikel voor moderne en duurzame verbeteringen van onze leefomgeving door ondernemende burgers is de coöperatie helemaal terug.